Στο χωριό
Στο χωριό δεν κρυώναμε τον χειμώνα! Το κλίμα , στην Περιστερωνοπηγή αλλά και σε όλη τη Μεσαορία, ήταν ηπειρωτικό! Έμοιαζε με το κλίμα της Λευκωσίας, δηλαδή τον χειμώνα περισσότερο κρύο και το καλοκαίρι περισσότερη ζέστη, κατά τη διάρκεια της ημέρας αλλά πιο δροσιά το βράδυ! Τον χειμώνα λοιπόν, με τόσο κρύο, δεν είχε θέρμανση κανένα σπίτι! Οι άνθρωποι, δούλευαν και ζεσταίνονταν! Ηλεκτρικό ρεύμα και τηλεόραση δεν υπήρχε μέχρι το 1966, αν θυμάμαι καλά και έτσι το βράδυ, μετά το φαγητό, ξαπλώναμε και ζεσταινόμασταν! Το στρώμα ήταν από μαλλί των προβάτων και το πάπλωμα ,ήταν φουρκασμένο, δηλαδή επενδυμένο με μάλλινο σεντόνι, φτιαγμένο στον αργαλειό! Όταν μας άγγιζε στο πρόσωπο, τσιμπούσε! Το πρωί, όταν πηγαίναμε με τα πόδια στο σχολείο, βλέπαμε τις παγωμένες λάντες, που δημιουργούνταν στα σημεία που λίμναζε το νερό! Μας άρεσε που τις βλέπαμε και πατούσαμε, για να σπάσει ο πάγος, σαν το γυαλί! Πηγαίναμε στο σχολείο και καθόμασταν στην τάξη, χωρίς θέρμανση, σαν τους αρχαίους Σπαρτιάτες! Σκληραγωγημένοι!
Μετά τον πόλεμο, οι γονείς μου εγκαταστάθηκαν στο Αρμενοχώρι , το 1976 ,κοντά στη Λεμεσό! Η Υπηρεσία Μερίμνης, είχε δώσει, σε όλους τους πρόσφυγες, από μια θερμάστρα πετρελαίου! Ασυνήθιστοι καθώς ήταν , δεν την άναψαν καθόλου! Την είχαν μέσα στην κούτα της, πάνω από μια αρμαρόλλα ! Στον στρατό, πάλι δεν είχαμε θέρμανση και πηγαίνω για σπουδές στο Ρέθυμνο! Το ίδιο! Χωρίς θέρμανση στο σπίτι μου! Μια κρύα μέρα του χειμώνα και με δυνατό βοριά, πάω στο περίπτερο και μου λέει ο γείτονας μου ο περιπτεράς: Κρύο, είντα θέρμανση έχετε; Τίποτε, του λέω! Πράμα ; μου λέει εκπληκτος! Πράμα, του λέω! Εσείς οι Κύπριοι είστε πολύ δυνατοί ,μου λέει! Ήταν όμως , θέμα συνήθειας!
Αργότερα, κατά τη συμβίωση με τη σύζυγό μου, όταν αποκτήσαμε θερμάστρα ,η Θέμις καθόταν δίπλα της, ενώ εγώ μακριά! Στη συνέχεια όμως πλησίαζα σταδιακά, μέχρι που και δύο μαζί, αγκαλιάζαμε τη σόμπα! Τώρα κρυώνω πριν μπει για καλά ο χειμώνας!
Χιόνια στο χωριό μας, δεν είχαμε δει ποτέ! Το 1984, είχα διοριστεί στο Οροπέδιο Λασιθίου και όταν είχε χιονίσει, καθόμουν στο παράθυρο , απολαμβάνοντας το χιόνι ,από το μεσημέρι που σχόλασα, μέχρι το βράδυ! Σαν το μικρό παιδί!
Επιστρέφουμε στο χωριό, των πρώτων παιδικών μας χρόνων! Δεν είχαμε ρεύμα, ούτε νερό στα σπίτια ! Όταν ήμουν 5-6 χρονών, είχε γίνει γνωστό ότι θα φέρουν το νερό στο σπίτι! Δεν ξέρω για ποιο λόγο, μου δημιουργήθηκε η εικόνα ότι θα έβαζαν στο δωμάτιο μια βρύση ,σαν εκείνη που υπήρχε στον ανεμόμυλο του χωριού, από όπου έπαιρνε νερό όποιος ήθελε! Δεν έπαιρναν πολλοί, γιατί όλοι σχεδόν είχαν πηγάδια στα σπίτια τους! Φαντάστηκα λοιπόν ότι η βρύση, θα τρέχει μέσα στο σπίτι και θα μας το κάνει όλο λάσπες, μαζί με τα χώματα που θα φέρναμε από την αυλή!
Ούτε άσφαλτο δεν είχαμε πριν το 65! Περνούσαν από τον δρόμο τα πρόβατα και η σκόνη που σήκωναν με τα πόδια τους ,έφτανε μέχρι εκεί που φτάνει ο καπνός από την πυρκαγιά!Στον δρόμο, πολύ συχνά, βρίσκαμε κοτσιροπάμπουλους που γυρόφερναν τα ζωικά περιττώματα , κυρίως των μεγαλύτερων ζώων, γαϊδουριών και αγελάδων! Σκουπίδια δεν μαζεύονταν, γιατί δεν υπήρχαν! Τα μόνα σκουπίδια, ήταν τα τενεκάκια από τις κονσέρβες! Όλα τα άλλα ανακυκλώνονταν όπως γίνεται σήμερα! Πλαστικά δεν υπήρχαν, τα ψώνια τα βάζαμε στις πέτσινες τσάντες και όλα τα προϊόντα έμπαιναν στο χαρτοσάκκουλο ,στον χαρτούτσιο , όπως τον λέγαμε! Τα αποφάγια τα έτρωγαν οι σκύλοι και οι γάτες! Οι γάτες μάλιστα έπαιρναν τα κόκκαλα κατά τη διάρκεια του φαγητού , αφού τους τα πετούσαμε κατευθείαν! Το πάτωμα της κουζίνας, του μαερκού, όπως το λέγαμε ήταν φτιαγμένο από πηλό! Τα φυτικά απόβλητα που κομποστοποιούνται σήμερα ,τα έτρωγαν τα οικόσιτα μας, τα κουνέλια , οι όρνιθες και τα περιστέρια! Αν υπήρχε κάτι άλλο το πετούσαμε στην κοπριά, όπου χωνευόταν μαζί με τα υπόλοιπα και κατέληγαν όλα μαζί στα χωράφια, ως ένα σπουδαίο λίπασμα! Το αποχωρητήριο ήταν μια τρύπα, μακριά από το σπίτι και για αυτό μια γριά που είχε πάει στο σπίτι της νύφης της στο Βαρώσι, όταν γύρισε στο χωριό , μας έλεγε ότι στην πόλη σιέζ@@ν μέσ' στο σπίτι! Και η φαντασία μας οργίαζε πάλι! Επίσης πετούσε τα κόκκαλα κάτω , όπως έκανε στο χωριό και παρολίγο να τη διώξει η νύφη της αυθημερόν και να τη στείλει πίσω !
Το καλοκαίρι ,οι άντρες κοιμόντουσαν άλλοι στα δώματα και άλλοι έξω, γιατί μέσα στο σπίτι ,είχε πολλή ζέστη, ενώ έξω ήταν δροσιά και σκεπαζόμασταν με πάπλωμα! Εκεί απέναντι από το σπίτι μας ,είχα το κρεβάτι μου, την καρκολού μου ,το καλοκαίρι του 74, όταν τα τρία μεγαλύτερα αδέλφια μου ήταν στον πόλεμο! Ήμουν μόνος με τους γονείς, που δεν σταματούσαν να αναστενάζουν! Το βράδυ από το κρεβάτι μου, έβλεπα τις φωτιές στον Πενταδάκτυλο! Εκεί το άφησα , όταν εγκαταλείψαμε το χωριό στις 14 Αυγούστου, καθώς με δυσκολία ο πατέρας μου ,έπεισε τη μάνα μου ότι πρέπει να φύγουμε! Δεν ήθελε να φύγει, λέγοντας, " εννά φύω να γλιτώσω εγιώ ,τζαι τα παιδκιά μου, να 'ν μέσ' στο λαμπρόν", όπως έλεγε τη φωτιά! Και η φωτιά συνεχίζεται........ !!!
Δημοσιεύθηκε στο Facebook την 1/2/2026.
